Papurika (2006)

Verrassend.

Eindelijk weer eens een anime die me wel kan overtuigen. Kon is voor mij nog onbekend, maar Paprika laat aan mij zien dat er nog steeds anime is die ik wel kan waarderen. Het is moeilijk om me met anime te overtuigen, maar van Paprika kon ik weer genieten.

Wel is het verhaal relatief lastig, snel en chaotisch. Je moet er echt je aandacht bijhouden om het allemaal te blijven volgen, want de details vliegen om je oren. Hier en daar worden er te veel pogingen gedaan om het extra verwarrend te maken, want veel meerwaarde hebben die pogingen niet. Wel blijft het verhaal zelf verder ten alle tijden goed in elkaar zitten.

Voice-acting stoorde ik me eindelijk ook eens niet aan. Geen irritante hoge stemmetjes of vervelende personages, wel wat kalmere en leukere personages. Vooral Paprika zelf was een leuke verschijning, goed getekend ook. Qua animatie zelf vond ik het er ook prima uitzien. Mooie, grootse beelden tussendoor die zeker weten op te vallen.

Naarmate het einde nadert neemt de film een bombastische vorm aan, maar dat maakt weinig uit, want charmant blijft deze film altijd. Dat eigen sausje maakt van Paprika ook een leuker resultaat. Wel jammer dat er tussendoor soms wat onnodig naar perverse scenes wordt gegrepen die de film zelf nooit ten goede komen.

Ja, ik heb me wel vermaakt. Koste me soms moeite om het te blijven volgen, daar mikt Kon ook iets te hard op, maar dit was een aangename verrassing waar ik best van heb kunnen genieten. Leuk dat ik toch nog een animatiefilm tegen kon komen waar ik echt weer een beetje van kon genieten.

Duidelijk minder dan Perfect Blue. De animatie vond ik minder krachtig met minder mooie beelden, maar het verhaal vond ik ook minder. Perfect Blue vond ik richting het einde ook minder worden omdat er nogal veel werd bijgehaald, het geheel chaotisch wordt en droom en werkelijkheid door elkaar lopen, maar dat is bij deze film eigenlijk de hele film door en dat is niet mijn smaak. Ondanks enkele losse goede momenten vind ik de film als geheel dan tegenvallen. 2,5*.

Niet mijn ding, daarvoor mis ik gewoon 'emotionele binding' met het verhaal, wat er voor mij niet of onvoldoende is. Dat was ook zo bij Inception trouwens, dus in die discussie zal ik me ook niet mengen. En ook daar ben ik geen fan van. De animatiestijl ligt me ook niet zo, ik vind ze gewoon niet echt de mooiste. Ik denk dat het meer moet hebben van het verhaal of het experimentele verwarrende. Maar dat is gewoon - zeker het laatste - niets voor mij.

Ben geen liefhebber van de Japanse animatie, maar hij is beter dan Inception.

Niet 100% binnen mijn genre, maar wel veel appreciatie voor het fijne animatiewerk dat toch wel erg mooi was. De dromen bijvoorbeeld zijn inventief en erg kleurrijk. Ook het onderwerp dat weg heeft van een detective-animatiefilm waarbij science fiction en fantasy de rode draad vormen, was prima.

Je moet er toch je aandacht bijhouden want het is soms nogal lastig te volgen. Zeker wanneer de realiteit en de droomwereld in elkaar over gaan. Het is moeilijk om ze dan uit elkaar te houden. En met de personages schiet je ook niet veel op daar die toch vrij oppervlakkig zijn.

Nogal chaotisch in zijn geheel, qua verhaalstructuur of het meer bombastische einde. Lastig om te beoordelen omdat ik 2,5* wel erg streng zou vinden.

Bijzonder ja. Nu heb ik altijd best moeite met Oost-Aziatische films, om diverse redenen. Hier zit dat niet zozeer in mijn weg. Of is het over-the-top wat er vaak overheen ligt, nu eigenlijk een sterkte. Het is een soort koortsdroom van anderhalf uur. Het verhaspelen van droom en realiteit is zeker niet nieuw, maar ik hou er wel van. Je ziet duidelijk dat de makers zich verheerlijkt hebben aan het feit dat animatie ze geen beperking op kon leggen qua gekkigheid

Je moet het verder ook niet teveel willen volgen of begrijpen, ondanks de aanwezige thema's en diepzinnigheden. Dit is typisch een gevalletje van je mee laten voeren.

Eindelijk op groot scherm mogen zien

En wát een genot. De gekte, de overdaad, de manier waarop dromen en realiteit kwistig worden uitgesmeerd, bijgezet door een knettergekke soundtrack, een uitzinnige kleurenpracht en genoeg visuele vondsten om je gedurende de speelduur aan te blijven vergapen.

Heerlijk hoe de absurditeit middels dialogen de film binnensluipt telkens, alvorens los te barsten in de letterlijke parade van gekkigheid, met alle toeters en bellen van dien. Perfect tempo, scheutig heen-en-weer schietend tussen realiteiten en meer dan eens indrukwekkend hoe het de beleving van een droom tastbaar benadert.

Hou een pistool tegen mijn hoofd en ik moet toegeven dat de mate van detail wat textuur mist en wat eenzijdig glossy overkomt, de character design af en toe wat makkelijk is en dat er misschien een wat overtuigendere emotionele component in had mogen zitten; het zijn kleine minpuntjes die mij van de volle score afhouden. Maar die 4,5* blijft rotsvast staan.

Een Japans onderzoeksteam is een apparaat aan het ontwikkelen waarmee je in iemands dromen kan komen, de DC Mini. Dit is bedoeld als hulpmiddel voor therapie en één van de teamleden, dr. Atsuko Chiba, geeft als een soort pilot al semi-illegaal therapie via haar sexy droomalterego Paprika aan inspecteur Konawaka, een studievriend van teamhoofd dr. Toratarō Shima. (Waarom het een sexy alter ego moet zijn, wordt nooit uitgelegd, maar dit is een roll with it film. Later wordt met een handbeweging het internet ook gelijkgesteld aan de droomwereld, want beide 'neerslag van duistere menselijke verlangens' of zo.) Alleen worden dan de DC Mini's gestolen door iemand die ze gebruikt voor droomterrorisme. Door technische onvolkomenheden gaan dromen dan ook nog samenvloeien en infiltreren in de echte wereld. Aan het team om de dader vinden en te stoppen.

Paprika is vooral beroemd/berucht omdat Christopher Nolan de film zou hebben gekopieerd voor Inception. Nou is Nolan er wel duidelijk door geïnspireerd, maar het is zeker geen kopie. Paprika is bijvoorbeeld vaak erg grappig en humor is iets waar ik Nolan nog nooit op heb kunnen betrappen. Verder heeft Inception een erg koude, technische uitstraling, terwijl Paprika-regisseur Satoshi Kon gaat voor de volle psychedelische circus esthetiek in de schitterende animatie. Bovendien zit iets als Cronenbergs eXistenZ nog een paar jaar voor beide films. En volgens mij zijn er nog wel meer oudere films over infiltreren in dromen.

Ik vond Paprika wel de beste van die drie genoemde films. Iets beter dan eXistenZ en veel beter dan Inception, waar ik een niet al te hoge pet van op heb. Ook net wat beter dan het sterke, maar net wat minder creatieve en uitbundige Perfect Blue van dezelfde regisseur.

Ook als je net als ik vaak wat problemen heb met Japanse animatie, is Paprika, samen met Perfect Blue en Angel's Egg dat ik onlangs zag, een aanrader. Hier geen cirkelmonden, groen stekelhaar, oceaan formaat tranen in ooghoeken terwijl sentimentele muziek aanzwelt, stupide slapstick, hyperactieve sidekicks en (de meest irriterende genreconventie) schel gekrijs dat keihard op de geluidsband is gemixt. Dit is psychedelische sci-fi voor volwassenen (je kan geen film over dromen doen zonder Freudiaanse seks) in optima forma.

De film heeft de reputatie lastig te volgen te zijn, maar dat vond ik niet. Ja, als je probeert elk detail logisch te plaatsen of te verklaren, dan ga je er niet uitkomen; Paprika opereert op droomlogica. Maar het vinden en stoppen van de dief/droomterrorist blijft altijd een duidelijke rode draad waar de film zich telkens op verankert en die bovendien op een lekker vlot tempo wordt afgewikkeld: dromen in dromen in dromen in dromen ad infinitum stoppen blijkt prima in 90 minuten te kunnen.

(Gezien in Lab111.)

Wat een heerlijke film. Paprika is m'n tweede Satoshi Kon, en voor mij toch ook nog net dat tikkeltje sterker dan Perfect Blue. Want wat een absoluut meesterschap over het medium etaleert hij hier. Het kleurgebruik, de verzinsels en fantasie en de onvoorstelbare creativiteit puren echt alles uit het animatiegenre dat er uit te halen valt, en daar krijg je dan ook nog een heleboel diepere (psychologische) lagen, ambigue gebeurtenissen, interessante personages en rijke filosofische ideeën bovenop. Dat veel latere films en regisseurs hier inspiratie uit hebben gehaald (Inception is door de hele droom-in-een-droom-thematiek het meest voor de hand liggende voorbeeld, maar lang niet het enige), moge duidelijk zijn. Wat een ongelooflijke tragedie dat dit Satoshi Kon's laatste film was, ik vermoed dat hij nog ongelooflijk veel vooruitstrevends te vertellen en tonen had.

Ook de muziek moet benoemd worden, zeker dat deuntje van die terugkerende 'dromen-parade' leeft echt al maanden rent-free in m'n hoofd. De film heeft zo'n fijne subtiele, ambigue identiteit - waarbij je als kijker zelf nog heel veel ruimte krijgt om alles in te vullen - én gaat tegelijk ook zo heerlijk over the top (op de beste manier), inclusief al die hysterische droom-scenario's, cartooneske evil villains en een apocalyptische final battle. Beheerst én totaal van het padje, op hetzelfde moment. Een moeilijke balans om te vinden, maar Satoshi Kon slaagt daar als geen ander in.

Dikke 4.5*. Benieuwd of andere films uit zijn (veel te kleine) oeuvre dit nog gaan weten te overtreffen.