Hearts and Minds (1974)

Interessante Documentaire. Liet voor het eerst aan de Amerikanen zien dat de Vietnammers gewoon mensen waren (buiten het normale nieuws om dan) Maakt duidelijk dat er om redenen van communistische dreiging gevochten diende te worden, terwijl er van communisme nauwelijks sprake was.

Duidelijk dat dit de basis was voor de vele Vietnam films die later zouden volgen.

Won een oscar in 1974 met een hoop problemen tijdens de uitreiking:

Academy Awards co-hosts Bob Hope and Frank Sinatra, outraged by Schneider's behavior, demanded that Oscar TV show producer Howard Koch do something to set the record straight. Hope and Sinatra proceeded to cobble together a disclaimer on the back of an envelope as the show proceeded though the awarding of an honorary Oscar to Jean Renior, and the bestowing of awards in the Music, Costume and Art Direction categories. Sinatra then reappeared and read the statement, which had been approved by Koch:

Bron en hele artikel

4*

ps leuk om zo'n volkomen vergeten docu eens te zien, met dank aan killalot.

Oscar winning en schokkende documentaire over de Vietnam-oorlog. De titel refereert naar de gevleugelde woorden die declameren dat je deze oorlog niet kan winnen zonder de hearts and minds van de mensen te winnen. Dat idee wordt uiteraard steeds belachelijker naarmate we meer Amerikaanse soldaten zien die dorpjes in brand steken en Amerikaanse piloten aan het woord krijgen die toegeven een kick te krijgen uit de bombardementen. De mannen van de werkvloer breken uiteindelijk. Waardoor uiteindelijk de man in het pak, generaal Westmoreland, de kroon spant met zijn "the Oriental does not put the same high price on life as does the Westerner." Het enige dat de documentaire minder schokkend maakt voor een kijker in 2008 is dat we de beelden inmiddels in vele varianten kennen. De geschiedenis herhaalt zich as we speak in Irak, waardoor Hearts and minds een tijdloos document blijkt.

In tegenstelling tot In the Year of the Pig is Hearts and Minds vooral een persoonlijk portret. Het woord wordt ook hier aan officials gegeven, maar toch vooral aan veteranen en aan Vietnamezen in kleine dorpjes. Er is plek voor hun frustraties en verdriet, maar dit draagt wel aan bij het anti karakter van de film. Eerstgenoemde neemt dan toch meer afstand van het subject en speelt daarmee iets meer op het intellect. Dit is meer een film voor het hart. Toch (of juist daardoor?) is ook dit een sterk document. Helder van zeggingskracht en opbouw, met veel beelden van Vietnam (ook in de plat gebombardeerde dorpen) een trefzekere aftiteling ("what's the matter? Lets have fun!").

(En dit soort documentaires zijn inderdaad best tijdloos. Men hoeft de details maar iets te veranderen en de algemene visie te onthouden en de lijn naar Irak en/of Afghanistan is getrokken.)

'We weren't on the wrong side. We were the wrong side.'

Een huiveringwekkende documentaire over de onvergeeflijke schade die tijdens de Vietnamoorlog door propaganda beïnvloedde en onwetende Amerikaanse soldaten is aangericht. Uiteindelijk worden de regering en de hoge officieren als de grootste verantwoordelijken beschouwd.

Naar het einde toe schiet deze documentaire recht in de roos als een Amerikaanse piloot wil aangeven hoe hij zich zou voelen als zijn huis inclusief kinderen gebombardeerd zou worden en vervolgens een halve minuut nodig heeft om tot rust te komen.

Goedwerkende, nota bene tijdens de Vietnam-oorlog gemaakte anti-oorlogsdocu (slim ge-edit door bv de dwaze uitspraak van Westmoreland te tonen net na de beelden van een Vietnamese begrafenis) toont veel materiaal dat later iconisch zou worden: de rennende, door napalm verbrande kinderen, de Amerikaanse soldaat die een hut aansteekt met zijn zippo, de standrechtelijke executie van een Noord-Vietnamees, het moet hard zijn aangekomen in 1974.

Interessant is het vaste stramien van de Amerikanen na om het even welke oorlog sinds W.O.II: de veelal gehandicapt geraakte veteranen zijn bitter en kampen met schuldgevoel, de ouders van gesneuvelde soldaten weigeren te geloven dat hun offer voor niks is geweest -de vader van een omgekomen soldaat doet een minutenlange poging zichzelf hiervan te overtuigen- en de politici blijven halsstarrig hun eigen beslissingen goedpraten.

Niet verwonderlijk de favoriete docu van Michael Moore.

Pfff. Nog steeds heftig. Niet alleen door een paar nare beelden, maar voornamelijk door de confrontatie met de grenzeloze stupiditeit van de mens. Ja hoor, hier kan nog steeds een traan om worden gelaten... Technisch een goede documentaire, maar vooral nog steeds een belangrijke film vanwege zijn tijdloze karakter. De inhoud kan zonder problemen op het heden worden toegepast.

Ja, tijdens de docu moest ik meermaals aan Einsteins denken, "Twee dingen zijn oneindig, het universum, en menselijke domheid. Maar van het universum weet ik het nog niet helemaal zeker."

En dat geld 40 jaar later nog steeds.

Erg waardevol stukje geschiedenis.

Let wel: dit is een volbloed anti-oorlogsfilm, verwacht dus geen “neutrale” kijk op de zaken. Ook de Noord-Vietnamezen en de VC gedroegen zich niet meteen als koorknapen en dat komt in deze docu nauwelijks aan bod. Wie niet zo vertrouwd is met de Vietnamoorlog verdiept zich dus beter eerst wat in het bredere plaatje alvorens Hearts and Minds op te zetten. Zo kan ik de prachtige docureeks The Vietnam War (PBS) warm aanbevelen.

Wat Hearts and Minds wél briljant doet, is de waanzin van de oorlog vatten. We zien hoe mensen er rotsvast van overtuigd zijn dat Vietnam de laatste strohalm vormt om ons te behoeden voor mondiaal communisme. De docu toont hoe jongens die net de middelbare school verlaten hebben (en waarvan velen Vietnam wellicht niet eens kunnen aanduiden op een kaart) als kanonnenvlees gebruikt worden.

Ook de manier waarop Amerikanen omgaan met de vernedering van een verloren oorlog komt aan bod. Volgens een getuige in deze film lijkt het soms alsof mensen heel hard hun best doen om het traumatische conflict en al het bijhorende leed zo snel mogelijk te vergeten. Met als gevolg - zo weten we ondertussen - nog meer absurde oorlogen die vanwege gelijkaardige leugens gestart zijn. En dan kom ik terug bij het begin van mijn review: Hearts and Minds is een erg waardevol tijdsdocument.

4*

Docu die ik tijdens de vakantie op pikte voor een eurootje en als het over Vietnam gaat ben ik als snel geïnteresseerd. Daar komt bij dat de film in '75 een Oscar kreeg voor beste documentaire, nou dat moet wel wat zijn toch...? Mwoah, niet helemaal naar mijn gevoel.

Redelijk toch op zijn minst het contrast in de opening met het voor de Vietnamesen idyllische beeld van hun land en hun leven op het platteland, de boer druk in zijn rijstveld, en dan plotseling de Amerikaanse soldaten die er tussen doorlopen en wordt daarna snel overgeschakeld naar een x-aantal mensen op de teksten waarin vooral het anti-communisme beleid wordt verdedigd en er op aangeeft wordt dat de oorlog in Vietnam vooral het tegenhouden was van het voortschrijdend communisme. Andermaal wordt er daarna weer een contrast gezocht en gecreëerd tussen piloten op de tekst over hun opleiding, opdracht en het slagen daarvan tegenover een getroffen dorpje waar een oudere dame haar zus heeft verloren en weet wat nog meer.

Tot daar toe allemaal niet heel slecht maar het voelt allemaal wel wat warrig en chaotisch aan, en dat terwijl er met Lost Films of Vietnam en The Vietnam War van Ken Burns de afgelopen jaren echt kneiter goede docu's over Vietnam uitkwamen. De vlak daarna in beeld gebrachte ramptampende GJ's met twee Vietnamese dames waar je de sief overheen ziet kruipen maakt het geheel onwerkelijk, ongemakkelijk, raar en uit balans. Waarom moeten we dit zien? Maar vlak daarna lijkt toch de documentaire zijn ware richting in te slaan en intentie te tonen. Dat Vietnam slechts het toneel was waar alles zich afspeelde en het land zelf van geen importantie was nog de bewoners mag inmiddels bekend zijn. Die liepen alleen maar in de weg binnen en land qua mogelijkheden en gebruiken dat dichter bij de middeleeuwen was dan de 20ste eeuw.

Het beeld dat na de verbetering volgt toont toch vooral slachtoffers aan beide kanten. Natuurlijk waren de Vietnamesen slachtoffer, maar de verminkte 'draftees' waren natuurlijk net zo goed slachtoffer. En zo toont de docu een behoorlijke beelden van alle betrokken lagen aan beide kanten, van thuis tot in het veld, Noord en Zuid, arm en rijk, zowel politiek als economisch. En in die zin wordt een heel ander beeld getoond dan wat we al zo vaak zagen in de vorm van de jungle, tunnels, het Tet-offensief, Lang Vei, Khe Sahn of Hamburger Hill. Toch blijft het geheel ondanks de verbetering aan de rommelige kant en had het geheel bijvoorbeeld heel veel baat gehad aan een narrator. De documentaire hersteld zich dan ook van een matig begin maar top is het voor mij niet. 3.5.