Hud (1963)

“Happens to everybody. Horses, dogs, men. Nobody gets out of life alive.”

Paul Newman en de schitterende cinematografie. Dat blijft hangen na het zien van Hud. De zwart-wit beelden, de uitgestrekte landschappen, het desolate gevoel dat je ook als kijker krijgt etc. Het draagt allemaal bij aan de geweldige sfeer die Hud uitstraalt. Het ouderwetse Americana, met Newman als arrogante en losgeslagen Hud, die de strijdt aangaat met zijn conservatieve vader. Het is een generatieconflict, maar je ziet ook de verschillen in mentaliteit en persoonlijkheid. Met neef De Wilde die een speelbal wordt in dit conflict, en uiteindelijk zelf een keuze moet maken en volwassen moet worden. Het einde is daarom ook perfect.

Doet wat denken aan Giant en Rebel without a cause. Hud als de enfant terrible die botst met het traditionele verleden. De man versiert graag (getrouwde) vrouwen, houdt van geld en drank, maar komt ook over als de sympathieke rebel die gewoon geniet van het leven. Het leven is meer dan enkel koeien en werken. Dat botst met de tradities van zijn vader. Daarnaast heb je ook nog het neefje Lonnie die opkijkt naar Hud, maar tegelijk zich houdt aan die tradities. Hud lijkt zo een mooie droom, maar hij weet dat het maar een droom is. Alma komt over als iemand die beide werelden (de oude en de nieuwe) lijkt te kennen, maar toch gewoon meedraait bij de tradities.

Door de ziektes van de koeien, waardoor Homer ze allemaal moet laten afmaken, komt er een einde aan dat verleden. Het afscheid is nu officieel. De levenslust van Homer is weg, hij sterft kort na het afscheid van zijn koeien. Alma en Lonnie trekken ook weg. Op zoek naar werk, tijd voor het volgende hoofdstuk in het leven. En het is ironisch genoeg net Hud die blijft zitten waar hij is. Zich altijd verzet tegen die traditie en om zich heen schoppend. Een spoor van vernieling, waarbij hij de ene brug na de andere heeft verbrand. Lonnie en Alma zagen op het einde in dat zijn rebels karakter te ver is gegaan. Zo blijft Hud alleen over.

Een boeiende film met een minder evident figuur in de hoofdrol. Het is een heerlijk acteerspel tussen de 4 hoofdkarakters. Patricia Neal zorgt voor een pittig karakter, wat in zo'n semi-western niet evident is als actrice. De scènes met Paul Newman zijn geweldig. Het lijkt een western soms, maar door de muziek en de setting trekt het zich daar wat van los. Het einde waarin het hoofdkarakter geen happy end krijgt, maar beteuterd achterblijft, is ook minder vanzelfsprekend voor een film uit Hollywood.

Soms saai en soms leuk, aardig tussendoortje.

De zwart-witbeelden zijn zo nu en dan best fraai, met name als ze worden ondersteund door de degelijke soundtrack. Paul Newman zie ik graag acteren, al is dit zeker niet een van mijn favoriete rollen van hem. Het verhaal is degelijk, maar ook weinig bijzonder. Er gebeurt eigenlijk niet zo veel. De film is meer een karakterstudie. Vond Hud daar echter niet boeiend genoeg voor. Daardoor uiteindelijk een nogal vlakke film, die mij niet echt zal bijblijven.

Fijne sixties film met een prima cinematografie. Met een hoofdrol voor Paul Newman als rebelse Bud tegen de gemeenschap en zijn conservatieve vader die zijn veebedrijf tracht te runnen. Vooral dat laatste blijft me bij naast het nnappe samenspel van de verschillende personages.

Dieptriest vond ik het einde wanneer het vee in een kunstmatige put werd gedreven en één voor één werd afgemaakt. Ik had zo te doen met de oude man die dan uiteindelijk zelf het laatste shot gaf. Het was niet alleen zijn broodwinning, maar het ging toch verder dan dat.

Martin Ritter regisseert een film die zowel een nostalgische als een verbitterde blik werpt op het Amerika van de jaren 60. In een decennium waarin zowel maatschappelijk als politiek een generatieconflict ontstaat dat nog voor veel oproer zal zorgen, zet de film dat conflict als hoofdthema neer. Dat gebeurt door drie personages met elkaar te laten conflicteren. Plaats van handeling is een goed renderend veeteeltbedrijf dat gerund wordt door familiehoofd Homer (Melvyn Douglas) die dat samen doet met zijn zoon Hud en zijn kleinzoon (en Hud’s neef) Lonnie. Als het bedrijf wordt getroffen door mond-en-klauwzeer en het einde van het bedrijf nabij lijkt, komen onderhuidse spanningen bovendrijven.

“Cast a cold eye / On Life on Death / Horsemen, pass by.” De roman van Larry McMurtry waarop de film is gebaseerd draagt het grafschrift van de Ierse dichter W.B. Yeats als motto. Neem het leven en de dood niet al te ernstig en betracht beide fenomenen met een zekere mate van afstandelijkheid. Voor de personages Homer en Hud is het lastig om afstand te bewaren. Een tragedie die zich jaren geleden heeft afgespeeld, is bepalend voor hun verstoorde houding. Leven en dood zijn te nauw verweven met hun bestaan. Als Homer ergens in de film opmerkt dat het gemakkelijker is iets te doden dan iets op te voeden en ervoor te zorgen, wordt het de kijker duidelijk dat de onderlinge spanningen te diep zijn ingesleten om ooit nog opgelost te kunnen worden.

Hud laat een familie zien die alleen nog bijeen is vanwege bedrijfseconomische motieven. Op het emotionele vlak zijn de leden van de familie ernstig uiteen gegroeid. Een disharmonieuze familie waarin na het mond- en klauwzeervonnis, de een nog de welwillende kracht weet te vinden om nog eenmaal opnieuw te beginnen en iets op te bouwen, terwijl de ander de boel wil verkopen om op die manier zijn egocentrische en hedonistische gedrag te kunnen voortzetten. Beide houdingen landen niet lekker en maken dat de onderlinge vervreemding alleen maar groter wordt.

Paul Newman speelt Hud. Een rokkenjagende man die verbitterd, wreed, zelfzuchtig en koppig is. Geen heldentype. Tegenover hem staat Homer, de patriarch van de familie die vol nostalgie terugdenkt aan vroeger en zijn zoon Hud niet kan vergeven wat hij jaren geleden heeft aangericht. Uiteraard speelt het aangerichte feit een rol maar nog meer is Hud's gebrek aan compassie een doorn in Homer's oog. De echte held lijkt Lonnie te zijn, die zowel in Homer als in Hud veel eigenschappen ziet die hij bewondert. Tegelijkertijd ziet hij evenveel dat hem boos en mismoedig maakt. Lonnie is niet aangetast door het verleden en lijkt de enige te zijn die in staat is het grafschrift van Yeats gestand te doen.

In Hud wordt gezwegen. Het zwijgen verbergt in oppervlakkige zin de verstikkende disharmonie die de familiale sfeer kenmerkt. Op het eerste oog is er behalve de gebruikelijke recalcitranties die in elke familie voorkomen, niets bijzonders aan de hand. Een nadere blik spreekt andere taal. Het zwijgen voorkomt dat gevoelens als liefde, genegenheid of zelfs de geringste vorm van empathie kan ontluiken. De jonge generatie in de vorm van Lonnie kan voor oriënterende levensvragen niet bij de oudere generaties aankloppen, verblind als die generaties zijn door eigen beslommeringen die hun levenshouding zo eenkennig en star maakt dat de blokkade die daarmee wordt opgeworpen niet meer kan worden geslecht. Niet door henzelf. Niet door Lonnie.

Hud is een film waarin een ieder niet gelukkig is. De somberheid wordt uitstekend gevangen in de prachtige setting, het stilzwijgen van de personages, het veelzeggende camerawerk en het formidabele acteerwerk. Fijne film.

Een zeer ge(s)laagd drama. De plot (verfilming van een boek) focust op een intergenerationeel conflict/driehoeksverhouding tussen de drie mannen. De gebeurtenissen geven daarbij het verglijden van de tijd en het definitieve eindperk van een tijdperk (veeteelt) aan waarbij een nieuw tijdperk lonkt (oliewinning). Zeer Amerikaanse toestand die zich afspeelt in Texas. Daarnaast is er ook een driehoeksverhouding tussen Hud, zijn neef en de huishoudster die voor spanning zorgt.

Dit alles is gefilmd in mooi zwart wit in met op de achtergrond wijdse landschappen en de spaarzaam gebruikte meditatieve muziek van Elmer Bernstein. Een moderne zogenaamd revisionistische western die veel indruk maakt.

'How come you're always running your car over my zinnias? I've been trying to get those things to come up for two weeks.'

'Don't plant 'em where I park.'

Zondag klassiekeravond aan de slag met deze Hud die ik bij de kringloop tegenkwam, en een Paul Newman laat ik in die zin niet liggen, en hoewel niet alles met Newman top zal zijn betaalde het zich in dit geval wel uit.

Want binnen minuten is het eigenlijk al raak waar junior door het dorpje dwaalt en bij een willekeurige huis stopt met een bekende auto die slordig geparkeerd is en het karakter Hud naar buiten weet te lokken. En wat een performance van Newman die de grofgebekte, directe, vrouwenjagerendd vechtjas meteen in alle glorie neerzet waar ook nog meteen een bepaald gewicht aan zijn karakter gehangen wordt want zijn aanwezigheid wordt verwacht op de ranch. Dit boeit vrijwel meteen waar Newman zijn karakter perfect op het randje neerzet van brutaal maar ook interessant. Normaliter zou zo'n karakter heel erg snel tegenstaan maar in dit geval niet. Eenmaal terug op de ranch blijkt een sterfgeval in de kudde het grote punt en daarmee het onderwerp bij uitstek die de temperatuur binnen de familie binnen de kortste keren omhoog gaat jagen.

Duidelijk is dat het sowieso niet echt botert tussen senior en Hud waar wees-neefje Lonnie er een beetje tussen in zweeft en zowel selfmade man Hud adoreert als de redenaties van senior begrijpt. Is dat alles? Een moeizame relatie tussen pa en zoon rond het wel en wee van de ranch waar vooral de verkoop van het vee een heet hangijzer is? Ja, en wat kan zoiets boeiend vertelt worden en goed geacteerd worden met Melvyn Douglas als de bedachtzame en principiële Senior en Paul Newman in een glansrol als de heetgebakerde, ruchtsichlose en egoïstische Hud die vooral alles vanuit 'the law according to Hud' ziet. En wat wordt dit is toch meer dan goed neergezet, een buitengewoon interessant botsing waar de temperatuur per minuut stijgt en ontzettend goed geacteerd wordt.

En zo blijkt Hud dus een klassieker van goede kwaliteit die mij geen moment verveelde, met een bepaalde flair en kwaliteit wordt neergezet, en ja, Newman hé, met dat karakter Hud. Normaliter zou ik kotsen van een dergelijk zelfingenomen en dwars karakter, maar Newman weet dat om te zetten naar meerz heel veel meer. Hulde!

De meeste westerns spelen zich af in de negentiende eeuw, maar dit is een hedendaagse western. Paul Newman draagt een cowboyhoed – een Stetson – maar rijdt met een Cadillac. Het Texaanse platteland is in een eeuw niet zoveel veranderd, maar de steden zien er heel anders uit.

Er is een generatieconflict. Homer Bannon is de patriarch die de traditionele waarden vertegenwoordigt. Z’n zoon Hud is de rebel met een cynische houding en een nihilistische levensstijl. Net als Bart Simpson spreekt hij z'n vader aan als Homer. Hij is een drinkebroer en een rokkenjager. Achter z’n stoere façade verbergt hij een schuldcomplex rond de dood van z’n broer. Z’n neefje Lonnie twijfelt wie hij als rolmodel moet nemen.

Problemen worden niet veroorzaakt door bandieten, maar door een uitbraak van mond-en-klauwzeer. In het begin van deze eeuw was er nog zo’n epidemie in Europa. De scène waarin dieren afgeslacht worden, is niet voor gevoelige zielen. .

"Paul Newman is Hud" staat er op de filmposter. Nou, dat zullen we weten ook. Hud vindt dat de hele wereld om hem draait en wil dat de hele wereld ook laten weten. De conflicten stapelen zich al snel op en de film focust zich dan met name op het (generatie)conflict met zijn vader. Daarbij willen beiden ook de jongste generatie voor zich winnen. Zo spelen drie generaties hier dus een rol en dat levert mooie dialogen op. Het gaat van dronkenmanspraat naar quasi intelligente wijsheden over het wel en wee van het vee van de vader. Heel duister of spannend wordt het zelden, maar er zitten voldoende grimmige momenten in die toch even doorbijten. De zwart-wit beelden zijn mooi en Hud kijkt lekker weg. Het is gewoon een fraaie oude film.