État de Siège (1972)

15 en 21 juli te zien in EYE in het kader van het zomerprogramma Signoret / Montand.

Moeilijk te vinden door het ontbreken van de Engelse titel: State of Siege

Hoewel deze politieke thriller niet zo enerverend is als het eveneens door Costas Gravas geregisseerde Z (1969), is dit nog steeds een indrukwekkend staaltje cinema. De manier waarop Costa-Gravas er keer op keer in slaagt om ervoor te zorgen dat iedere figurant in de complexe massascènes actief onderdeel uitmaakt van de actie maakt nog steeds grote indruk. Het verhaal speelt zich deze keer af in Zuid-Amerika, waar de VS een nadrukkelijke vinger in de pap heeft in de strijd tussen de Uruguayaanse regering en guerilla's. De film begint met de ontdekking van het lichaam van de de schimmige Amerikaan Philip Michael Santore [Yves Montand], een ontdekking die zeer veel stof doet opwaaien. Vervolgens zien we in een lange flashback hoe en waarom Philip tot z'n einde kwam. Als actiefilm en politieke thriller is dit erg geslaagd, maar de scènes waarin Montand wordt verhoord zijn minder interessant.

Dat men in een Spaanstalig Zuid-Amerikaans land allemaal Frans praat is niet erg bevorderlijk, maar soit.

Gavras is nooit echt de meest subtiele geweest en dat is hij hier ook niet. Recht voor zn raap veroordelingen betreffende Amerikanen die facistische zuid-Amerikaanse dictaturen in stand houden met geweld ten behoeven van de wealthy.

Mooi uitgevoerd met een zoals altijd sterke Yves Montand.

Derde film van Costa-Gavras met topacteur Yves Montand, in 3 jaar tijd, waarin het bewind van een land wordt gehekeld en er sprake is van weerstand, ontvoering, gijzeling en marteling en toch is het die andere film die hij zowat 10 jaar later maakte, namelijk "Missing" met Jack Lemmon en Sissy Spacek waaraan ik het meest dacht bij het zien van deze "Etat de Siège".
De reden ligt wellicht in het feit dat de film zich eveneens afspeelt in een zuidamerikaans land met een dictatoriaal regime en dat beide films niet bepaald vleiend zijn voor de buitenlandse politiek en inmenging van de USA. Vooral president Nixon was met "Etat de Sièger" niet bepaald opgezet.
In een hels tempo stuurt Gavras een pak personages op je af, zodat, net als voor die andere films, volledige concentratie vereist is en toch zijn het de scenes van ondervraging die het boeiendst, meest menselijk en ook best verklarend zijn.
Dat de film in feite een lange flashback is stoort geenszins, ook al weet ge al wat. De film is in het slot echter heel duidelijk namelijk dat de dood van een man niet het einde betekent. Een vervanger stapt kort nadien reeds van het vliegtuig...en aan de politiek en prioritaire economische belangen verandert er niets.
Yves Montand is al steeds zeer bekwaam in zijn rol. Verrassend kwam Jean-Luc Bideau (verwacht ge niet in zo'n film) nog een belangrijke rol opeisen.
Knappe film.

Na de totalitaire dystopie van L'Aveu, richt Costa-Gavras zich hier op de autoritaire politiestaten van Zuid-Amerika, jarenlang het achterland van de Amerikaanse veiligheidsdiensten. En de grenzen van de democratie. Deze keer verloopt het verhaal ietsje vlotter, maar blijft de basis vergelijkbaar. De soms bijna juridisch geformuleerde teksten uit het scenario, met opvallend veel bijzinnen, dragen niet altijd bij aan het realismegehalte. Zeker niet in de meer informele situaties. Maar dat neemt niet weg dat de discussies tussen de politieke tegenstanders op deze manier wel tot op hoog niveau uitgewerkt zijn en veel stof tot nadenken bieden.

Enfin, geen films om kort voor het slapen gaan nog even snel mee te pakken, die werken van Costa-Gavras. En volgens mij is dit het einde van een trilogie politieke films met Yves Montand?

Inderdaad, naast de inhoud vielen mij deze filmische hoogstandjes ook erg op.