An Englishman in New York (2009)

Sterke acteerprestatie van John Hurt (die deze rol al eens eerder had gespeeld in 1975 in The Naked Civil Servant) maar het verhaal is wat magertjes en de film te kort.

Voor de tweede keer een perfecte prestatie van John Hurt als Quentin Crisp. Hij zorgt er voor dat de film fascinerend is om naar te kijken.

Zoals ik hierboven al schreef was John Hurt effectief en briljant (vlijmscherp, energiek en duivels) als Quentin Crips, de eerste openlijke homoseksuele man in Engeland en een icoon en voorbeeldfunctie binnen de gayscene. Deze biopic draaide vooral rond de opmerkingen over aids die Crips gemaakt heeft. Vooral door het optreden van Hurt bezienswaardig.

Net als de originele cult-film 'The Naked Civil Servant' (1975) heeft deze sequel een fragmentarische opbouw waarin het overbrengen van de levensfilosofie van Quentin Crisp belangrijker is dan het plot of de beelden. Inmiddels hoeft John Hurt niet meer alleen diens charisma van fijngevoelige doorzetter te spelen, want door de doorgroefde oudenmannentronie van de acteur wordt de zelfhaat van het personage nog duidelijker zichtbaar. Hier worstelt de flamboyante icoon met een open samenleving waar gay bars bestaan en homofilie op de politieke agenda terecht kan komen. Zijn trauma van opgroeien in het repressieve Engeland van de jaren dertig en veertig heeft hem vijandig gemaakt naar een uitgesproken massa die zich altijd tegen hem kan keren als het tij keert, maar tegelijk vindt die paranoïde houding geen bijval meer in een maatschappij waarin emancipatie breed gedragen wordt.

Met de onhandige uitspraak 'aids is just a fad' zet Crisp zichzelf buitenspel en verwordt hij tot een kitscherige, archaïsche figuur, die juist in homoseksuele kringen wordt verguisd om zijn weerzin tegen een politieke stellingname. Jezelf zijn wordt politiek gemaakt. Dit vervolg plaatst hiermee belangrijke kritische kanttekeningen bij zowel de mediagenieke homo-icoon uit het origineel als dat het de nieuwe valkuilen van emancipatiebewegingen in beeld brengt (o.a. dat er niet gestreefd moet worden naar één mal waarin alle homoseksuelen of andere minderheidsgroepen in gegoten kunnen worden). Tegelijk is het ergens jammer dat Quentin Crisp wordt gepsychologiseerd en gecontextualiseerd, want de figuur in het origineel oversteeg tijd en plaats als een symbool voor zelfexpressie in een vijandig gezinde maatschappij. Nu blijft de figuur beperkt tot het inwisselbare van biografieën over het opkomen en neergaan (en soms weer opkomen) van historische figuren.

Comment: Quentin Crisp was no gay rights hero · PinkNews - pinknews.co.uk

Best wel geamuseerd met de grappig-hekelige replieken van Crisp op vragen allerlei. De man, homoseksueel, heeft andere tijden en maatschappelijke benadering van zijn geaardheid gekend dan wat hij nu in het moderne New-York ervaart. Het leidt naar goede inhoudelijke en filmische momenten waarbij John Hurt toch wel gegoten zit in dit merkwaardig personage.