Zardoz (1974)

“Ongeloofwaardige ‘sprookjesfilm’, waarin Sean Connery, in een te groot uitgevallen rode Pamper-luier, veel op een tot woonboot omgebouwde rots ronddrijft, om een onderdrukt volk te kunnen bevrijden” -Video Jaarboek 1997

‘The Penis is Evil!’ - De film zelf.

Het zal eind ‘97 of begin’98 geweest zijn, en ik was sinds enkele jaren compleet film gek. Het internet stond nog in de kinderschoenen, dus ik verslond filmboeken om in die informatiehonger te voorzien. Bij de videotheek kwam het nieuwe Video Jaarboek 1997 uit, met The Nutty Professor op de voorkant. Ook deze las ik meermaals van cover tot achterflap, tot ik zowat alles wist. Veel van die feitjes en quotes zitten nog steeds ingebakken. En sinds ik het onderstaande over Zardoz las, ben ik benieuwd. Vanmorgen was het eindelijk zover, Diaper-time!

En het moet gezegd, Zardoz is volslagen bizar. Ik sta ervan te kijken dat de Fox executives groen licht hebben gegeven om deze uit te brengen. Daar zal een mooi verhaal achter zitten, gok ik. Kennelijk heeft Boorman dit project gemaakt nadat zijn geplande Lord of the Rings gecancelled was. Hij zou later toegeven zwaar onder de drugs te hebben gezeten tijdens het schrijven en maken van de film, en zelf ook van complete delen van de film niet begrijpt waar ze over gaan, en sommige scenes volslagen zinloos zijn. Goh.

Ook voor Connery schijnt het een wanhoopsdaad geweest te zijn toen hij na Diamonds are Forever wat moeilijk aan de bak bleek te kunnen komen. Hij kijkt er ook wat ongemakkelijk bij in zijn rode luier, al lijkt hij in deze still niet ontevreden met zijn outfit. Hoe dan ook, zelfs het Allegretto uit Beethovens zevende weet het niet omhoog te trekken, dat is op zich een knappe prestatie. Charlotte Rampling die een stoïcijnse Connery porno laat zien, voor een grote groep mensen, only in the drug fueled seventies…

2*

Same here. Zardoz staat vermeld op blz 174 onder de absoluut foute films. Heb ik uiteraard even moeten opzoeken. Bij mij begon het verzamelen van filmmagazines e.d. al wat eerder. Heb thuis bijvoorbeeld nog Previews van 1990 liggen. Nam ik toen altijd mee vanwege de posters (was ook nog een groter formaat dan A4).

Heb ik ook gedaan vanmorgen voor mijn review in het topic van de Bizarro Challenge. Zie foto

De film probeert ongetwijfeld filosofische punten te maken over onsterfelijkheid en wat dat doet met moraliteit; over elites en een ras van plebs dat in toom wordt gehouden; over religies en verlossers . Er is een overdaad aan ideeën, een hoop opzichtige analogieën en vast ook een aantal minder opzichtige.

Maar de film is zo kitscherig opgezet, met bizarre kostuums en quotes ('Guns are good! The penis is evil!'), overdreven acteerwerk en bizarre plotstappen dat ik er niet doorheen kan kijken. Het lijkt of Boorman nog even is blijven hangen in een LSD-trip uit de jaren '60 toen hij dit bedacht, met Sean Connery die in een rode onderbroek door het scherm dartelt. De kostuums en de gedragingen van met name de eternals (maar ook de renegades bv) maken het onmogelijk om dit serieus te nemen. Ik heb zelden een film gezien die zo in z'n eigen kont gekeerd zat. Ik kan nog wel wat puntjes kwijt aan de ideeën en het feit dat het er ondanks de lagen jaren '70 kitsch soms best fraai uit zag. Maar ik kan James Bond nooit meer hetzelfde bekijken.

Let’s consider the evidence, shall we? Sean Connery has giant sideburns, thigh-high boots, and a furry red speedo (later he’s wearing a lacy wedding dress, but by then you won’t care because you’re so stoned—or at least you should try to get that way before you hit play on this movie). There are giant floating stone heads that spew guns and yell “the gun is the penis!” There are LSD trips with 1970s “futuristic technology,” and orgies, and people in clown outfits, and some kind of ill-defined apocalypse that led to the making of this movie. Director John Boorman, who also made Deliverance and the brutally awesome Excalibur, delivers a far-future science fiction tale that is so full of delicious nonsense that you’ll be quoting from it for the rest of your life.

The Ars Technica science fiction bucket list—42 movies every geek must see | Ars Technica

Het word mij niet helemaal duidelijk of we hier naar een intellectueel meesterwerk kijken of naar iemand die dit probeert te maken, en die goed snapt wat een meesterwerk is en deze concepten kopieeert. Mijn gevoel gaat naar het laatste uit. Want Zardoz nodigt mij na het gezien te hebben niet verder uit tot meer denkwerk. Daarom 3* voor Sean Connery in zijn rode speedo.

Interessante mislukking. Het persoonlijk werk van Boorman die schreef en regisseerde. Krachtig qua ideeën, visueel interessant maar de filosofie van onsterfelijkheid (en een vleugje media kritiek) is een losse flodder. Vertelling is onsamenhangend maar sommige scenes zijn van een hoog niveau (in de bibliotheek bv) of bezitten flarden ironie (die sexueel getinte video met de erectie van Connery). Het einde is prachtig vorm gegeven.

Maar natuurlijk zorgt de kledij (nou ja kledij, eerder een laken) van Connery voor hilariteit. De makers van kabouter plop hebben ongetwijfeld inspiratie hier opgedaan. Waarom die costuum designer niet is ontslagen, blijft een mysterie. Of toch niet want kijk maar naar de eind credits en zien we daar toch geen ene familie van Boorman zeker …