Satansbraten (1976)

Met humor als in deze film kun je me echt blij maken. Niks of niemand word gespaard. En de toch al geniale Fassbinder acteurs laten hier hun meest gestoorde rollen zien. Geweldig!

Ik zag deze film pas als een van mijn laatste Fassbinders en was ook toen zelfs nog aangenaam verrast door de vitaliteit en scherpte. Écht een topper in zijn oeuvre en vaak over het hoofd gezien in de klassieke rijtjes. Het enthousiasme, scherpte en diepgang zijn aanstekelijk en werken nog steeds. Kurt Raab in zijn beste rol vind ik.

Ja vind ik ook.

En Margit Carstensen en Volker Spengler zijn ook hilarisch:

Fliegen Fikken! hahaha

Je zal maar eerst een stukje Effi Briest en dan deze als eerste films van Fassbinder zien, krijg je een heeeeeeel erg verkeerde indruk van die man.

Heb 'm afgezet.

Klopt, Effi Briest was de 2e of 3e film die ik van hem zag en die heb ik ook afgezet. Deze film zag ik toen ik er al een aantal had gezien en dan valt er wel veel op zijn plaats. Maar de absurde felle humor moet je wel liggen bij deze.

Deze vreemd-absurde en boosaardige komedie, over het elitaire denkgoed van de egocentrische linkse ideologie, is voor mij persoonlijk een mindere Fassbinder. De boosaardig agresieve toon vond ik na verloop van tijd eerder vermoeiend dan komisch werken en ik moest de neiging onderdrukken om niet versneld door te gaan spoelen. Maar de eerlijkheid gebiedt dat ik in de verste verte geen liefhebber van slapstick ben en daar neigt deze produktie toch naar.

Dit is niet het beste werk van Fassbinder, maar wel z’n experimenteelste. Hij had een achtergrond in het avant-gardetheater van de jaren ‘60. Z’n eigen groep maakte Antiteater. Op het einde verschijnt een citaat van Antonin Artaud, grondlegger van het “theater van de wreedheid”. Omdat taal ontoereikend was als uitdrukkingsmiddel, moesten acteurs gebruik maken van geschreeuw en lichamelijke uitingen. Perversiteiten en viezigheden waren een protest tegen de kleinburgerlijke maatschappij.

Schuttingtaal wordt gebruikt, met scheldwoorden als Frühjahrskartoffeln en Schwachkopf, en met de uitdrukking Fliegen ficken. Het moordonderzoek, dat een parodie lijkt op de Duitse krimi’s, heeft een hoog absurditeitsgehalte. Waarom zou de politie een verdachte ondervragen als er geen lijk is?

Walter Kranz, een dichter met een writer’s block, wordt neergezet als een parasiet en een narcist. Van de mensen in z’n omgeving verwacht hij dat ze hem geld lenen en hem blindelings bewonderen, zelfs als hij al twee jaar geen woord op papier gezet heeft. Hij geeft niet om z’n medemensen, maar gebruikt hen als inspiratie.

Hij wil met elke vrouw naar bed, behalve met z’n eigen echtgenote. In de veronderstelling dat hij de reïncarnatie is van Stefan George, gaat hij met homoseksualiteit experimenteren, wat een kolderieke scène oplevert. Schwul is tegenwoordig een neutraal woord, maar een halve eeuw geleden had het een spottende connotatie. Enkele momenten hebben een sadomasochistisch trekje. Er zitten afstotelijke elementen in, maar ook diepere lagen en schaamteloze humor.