Fröken Julie (1951)

Criterion release: spine #416.

Plot is wel een spoiler van jewelste......

Wat blijft dit toch een krachtig toneelstuk!

En de verfilming hier is stijlvol, simpel maar doeltreffend (bescheiden maar zelfverzekerd), en maakt het zeker ook meer dan verfilmd toneel. Sommige scenes doen aan Bergman denken, anderen ook wel iets aan Bunuel. En het werkt allemaal zeer goed om je het verhaal, of liever de karakters, in te zuigen. Verdient zeker meer dan de score hier tot nu toe.

Geweldig. Echt overrompeld en gelijk één van mijn favoriete Gouden Palm winnaars (alsof dat er toe zou doen, maar goed).

Zeer gaaf geconstrueerd. Ik begrijp dat met het als statisch (ruimtelijk gezien) bekend staande toneelstuk en de setting als uitgangspunt Sjöberg hier een wonder heeft verricht. En het ziet er wonderschoon uit. We kennen de waaiende gordijnen uit vele films, maar hier knispert het net zo fris als ware het net ontdekt.

Het noodlotsdrama wordt perfect vertolkt en heeft dus een prachtige constructie. In 1951 was Bergman in elk geval nog niet zover, dus gemeten in de tijd beschouw ik dit nu maar als mijlpaaltje. Al was het maar omdat de film in de ban ging vanwege de expliciete subversieve inhoud. Als ik nog wat vergelijkingen mag maken - het lijkt haast een voorloper van veel Tsjechische wave die jaren later zouden volgen. Ook al is de oorsprong/bron van beide totaal verschillend. Er zijn hier zeker parallellen.

Naast een laag gemiddelde trouwens ook heel weinig stemmen voor deze (Criterion) klassieker. Al kom ik er zelf dus ook pas nu aan toe.

Sterk spel (van met name Palme als de ambitieuze Jean), mooie fotografie en tot de verbeelding sprekende setting ten spijt vond ik het juist wel verfilmd toneel, met soms onnatuurlijke dialogen, waarbij de voortdurende wisseling van toon wat geforceerd aanvoelt. De gefeminiseerde vrouw als bron van het kwaad, kom daar nu maar eens om in Zweden. Vroege (bij)rol van Max von Sydow die uiterlijk nauwelijks veranderd is door de jaren heen.