The Virgin Suicides (1999)

The Virgen Suicides is een film met een krachtig verhaal waarbij de uitwerking op alle fronten moet kloppen om het te doen slagen. Hier slaat het mijns inziens toch de plank finaal mis. Ergens wordt het drama en daarbij behorende sentiment te weinig aan mij als kijker over gebracht om de acties die er uit voortvloeien voor waar aan te nemen. Dit maakt het dat ik niet mee leef met wat ik zie en er ook helemaal niets mee kon. Beetje gemiste kans zeg maar.

Hmm, wat ik ervan begrijp is dat de film het boek vrij nauwkeurig volgt: we krijgen het verhaal van de 5 zusjes opgediend vanuit het retrospectief van de jongens. Zoals eerder opgemerkt, komt de emotionele lading (aanleiding) van het drama amper uit de verf; waarschijnlijk gierden hormonen en verlangens dusdanig door de puberlichamen van de jongens dat verlangens, waan en werkelijkheid door elkaar heen liepen. Uitermate vreemd is de ontknoping. Lux opent de deur om de jongens te ontvangen om samen volgens plan te vluchten, terwijl haar zusjes hun laatste adem al hadden uitgeblazen, op een manier alsof er niets aan de hand was. Ergens tussen shock en "misschien al veel langer het contact met de werkelijkheid verloren" zet ze ondertussen de hand aan zichzelf door zich in de auto te vergassen. De jongens waren bij het zien van de dode lichamen enkel nog in staat om keihard weg te rennen.

Al met al een intrigerend verhaal met jammergenoeg te weinig diepgang en emotionele expressie, desalniettemin liet de jonge Kirsten Dunst al iets van haar acteertalent zien. De rest was nogal doorsnee, bijna clichématig.

Deze hoort in de categorie zeikfilms. Mooie beelden van de jaren 70 en een prachtige Kirsten Dunst kunnen het saaie verhaal geen cachet geven. Alle meiden uit een gezin plegen zelfmoord, maar waarom? Als alle mooie meisjes met een overbezorgde moeder suïcide zouden zijn dan bleven er alleen nog lelijke dames over. Aan de zelfmoord van de eerste dochter wordt nauwelijks aandacht geschonken. Ja pubers hebben problemen en af en toe pleegt er een zelfmoord, zelfs uit de beste families. Heel tragisch, echter blijft de tragiek in deze film van Coppola geheel onderbelicht, nergens voel je de ellende en misère van de pubers. En dat de zussen zichzelf ineens allemaal tegelijk van het leven beroven maakt het er niet geloofwaardiger op.

Deze lag al erg lang op de stapel. De eerste langspeelfilm van Sofia Coppola? Toch wel een sterke ietwat onbehaaglijke mysterieuze film over een overbeschermd gezin met 4 prachtige dochters. Ze zitten in een familiaal keurslijf welk hun sociale relaties hypotheceert.

Niet met alles tevreden en de dood van het eerste meisje wordt nogal kil opgevangen. Voor emoties of rauw is weinig plaats of er is in de film althans geen ruimte voor. Maar zeker wel graag naar gekeken. Het is een soort van coming of age met een luguber kantje.

Prima rol overigens van Kirsten Dunst wiens personage van de zussen het meest wordt belicht. Een film om even bij stil te staan al had ik het eerlijk gezegd nog iets scherper en sterker verwacht. Goede film, maer dat tikkeltje meer ontbrak toch.

De muziek van Air ken ik al decennia, maar van de film was het nooit eerder gekomen, gek genoeg. Want het ligt best in mijn straatje, en ik vond de latere films van Coppola zonder uitzondering de moeite waard. Het mysterie van mooie meisjes die collectief zelfmoord plegen is somber, maar de zachte kleuren en rustige pacing maken het een aangename, bijna medatitieve film.

Minpuntje vond ik de rol van de ouders, hoewel met name Woods wel sterk is als verstrooide, goedbedoelende vader die zijn toehoorders in slaap sust met zijn kennis. Maar de extreem-religieuze component lag er zo dik bovenop, dat het mysterie daarmee al enigszins verklaard wordt. Als ik deze film dan vergelijk met die andere mysterieuze film over gedoemde meisjes, Picnic at Hanging Rock, vind ik die duidelijk superieur. Maar voor een debuutfilm als deze hoeft Coppola zich absoluut niet te schamen.

Rare keus trouwens om Trip Fontaine, als enige, ook als volwassene op te voeren om herinneringen op te halen. Kennelijk zat dat in het boek en moest dat er in blijven, met als toevoeging dat het ook met die populaire jongen kennelijk slecht afliep (want hij zat in een soort instelling?)

Heel matig. De score van Air al genoeg geluisterd, maar me nooit tot de film aan kunnen zetten. Dat bleek gegrond. Waar ik meer een mysterieus drama verwachtte, is het voor het grootste deel een tienerromance, een coming-of-age. En daar heb ik dus echt helemaal niks mee. Hou daar dus rekening mee als je hem wilt gaan kijken.

Het begin is nog veelbelovend, met snel de eerste zelfmoord, een prettige manier van editten en een wat offbeat sfeer. De narrating werkt prima. Maar al snel komen de vriendjes om te hoek kijken. Ik deed echt mijn best het mysterieuze wat zo geforceerd geschetst wordt op de voorgrond te laten komen, maar het gezapige clichématige tienergedoe was veel te aanwezig voor te lange tijd in een te traag tempo. Waar was de diepgang? Ik heb me echt door het middenstuk heengezucht.

Het acteerwerk was vaker dan eens opvallend houterig. Ik heb echt het idee dat de film te hard leunde op de het regiedebuut van 'de dochter van'. De gewilde uitstraling van 'wat waren de zusjes mysterieus' komt gewoon niet over, want alleen door het weglaten van verdieping en hangen op 'zielige opgesloten zusjes worden depressief' kom je er niet. Je mist binding met alle karakters.

De mooie koppies en de oogopslag van Dunst zijn zowat de enige houvast. Het idee dat de jongens een gefantaseerd leven met de zusjes creëren door middel van gestolen eigendommen, is aandoenlijk. Beeldvorming is mooi. En natuurlijk de heerlijke soundtrack. Maar dan houdt het ook wel op. Tegenvaller.

Het is een not-coming-of-age. Een groot verschil, toch wel.

Voorlopig had ik van Sofia Coppola enkel nog maar Lost in Translation gezien en dat was een flinke tegenvaller. Deze The Virgin Suicides is wel een stuk beter, maar helemaal overtuigen doet ze hiermee ook niet.

Er hangt wel een dromerige sfeer over de film dat ik weet te appreciëren. De film straalt een zekere warmte uit en het contrast met het zware onderwerp van zelfmoord levert toch wel een speciaal gevoel op.

Het hele tussenstuk tussen de zelfmoord van de jongste zus en het uiteindelijke zelfmoordpact van de 4 overige zussen is me iets te gezapig, waardoor de geloofwaardigheid van de zelfmoord van de 4 zussen niet helemaal tot zijn recht komt. Oké, de moeder ontneemt hen op een bepaald moment alle vrijheid, Lux moet haar elpee's verbranden, maar het echte urgente gevoel om over te gaan tot gezamenlijke zelfmoord voelde ik niet. Misschien houdt Coppola wel bewust enkele zaken achter om wat extra vaagheid te scheppen, maar het komt de geloofwaardigheid niet ten goede.

Verder valt vooral het sterke acteerwerk van Kirsten Dunst op. Haar personage is ook de enige van de zussen die uitgediept wordt. Zeker geen slechte film, maar echt overtuigend vond ik het ook niet.

3*

Prachtige, aangrijpende film.
Het ademt, naast een prachtige sfeertekening van de jaren 70, ook inderdaad een soort dromerige, geheimzinnige sfeer welke me heel erg wist te bekoren.
En tja, de zelfmoorden van de zussen: het lijkt me vrij logisch waarom ze het gedaan hebben. De verstikkende sfeer waarin ze door m.n. de religieus-gestoorde moeder zijn grootgebracht (met een zwakke vader-figuur die het duidelijk niet helemaal mee eens was, maar er niet tegen in durfde te gaan) heeft dat getriggerd. Zo moesten de meiden op het laatst constant binnen in huis leven: hun enige contact met de buitenwereld was via magazines die ze nog net mochten lezen, en via stiekeme telefoontjes zo af en toe.

Een wat gefragmenteerde vertelling die zich moeilijk in een hokje laat vangen. Het is me ook niet helemaal duidelijk of Coppola echt een punt wil maken.

Feit is wel dat het mysterieuze en mistroostige geheel intrigeert. De dromerige beelden met zachte kleuren ondanks de harde gebeurtenissen, de subtiele humor die af en toe haaks op de zwaarmoedigheid staat en de jongens die ongegeneerd spioneren en een dagboek doorspitten, maar oprecht om de meiden lijken te geven. Zoals een van de jongens zelf de gebeurtenissen beschrijft: het zijn puzzelstukjes die, hoe je ze ook legt, nooit volledig aansluiten.

Coppola weet slim meerdere gelijkenissen te creëren tussen de jonge mannen uit het verhaal en de kijker. In een film die je niet makkelijk vergeet. Zoals ook de Lisbon-zusjes niet makkelijk vergeten werden.

Bijzonder, aangrijpend en sfeervol.

Er wordt meermaals in de commentaren de film verweten dat er geen betrokkenheid is, geen medeleven met de meisjes. Er is een afstandelijkheid. Volgens mij heeft Coppola bewust voor die optie gekozen. De pov is steeds van buitenaf (een voice off, een interview jaren later), steeds een derde die de gebeurtenissen beschrijft.

In het begin van de film zegt Cecilia tegen de dokter op zijn vraag waarom dat hij blijkbaar nooit een meisje van dertien is geweest. De uitspraak krijgt meestal een lach uit de zaal en ook mij in de eerste visie als een soort sarcasme. Maar nu vind ik dat Coppola dit als een 'verklaring' beschouwd. Niemand (of zeer weinig) van de kijkers is een meisje van dertien. Sommigen zullen het nooit geweest zijn, anderen wel maar misschien vergeten of als een vage herinnering. De kijker krijgt het verhaal verteld als een flashback, als 'na de feiten' item. Daarom krijgen we geen insider als verteller. Voor de kijker is dit een verloren jeugd waar we naar kijken. Niet voor Cecilia. Cecilia zal altijd dertien jaar blijven.

The virgin suicides heeft reeds de troeven die we later in vrijwel alle Sofia Coppola films zullen aantreffen. Een flair voor visuele vertellen, een schitterende soundtrack (de scene waarin de jongens en meisjes met LP's communiceren, is prachtig), een knappe acteurs regie (Woods en Turner zijn perfect als vervreemde ouders) en weet hoe het is om als tienermeisje op te groeien in een niet alledaagse gezinssituatie. Uiteindelijk (en dat is ook typisch bij Sofia Coppola) is het verhaal zeer mager. Centraal staat een liefdesverdriet als plot. Maar het is een verdienste van Coppola als filmmaker dat weinigen zich daaraan storen.