Medea (1969)

Vorig jaar bij een college gezien. Interessante film van Pasolini, naar een interessant verhaal, maar o zo traag...

Het is wel uniek om de Grote Callas te zien acteren, maar ik vond het ook een zware klus om te bekijken. Medea moet het toneel op. Daar hoort ze thuis.

Opera kan ook heel goed (Cherubini).

Was de stem van Callas niet gedubt voor Medea?

Prachtige beelden en een levendig en geloofwaardig beeld van het oude Griekenland, maar qua verhaal onnavolgbaar voor wie het toneelstuk van Euripides niet kent, en zelfs voor wie het wel kent vaak nog verwarrend. Maar verder een mooie ervaring. 3 *

Operadiva Callas vormt het fraaie middelpunt van de film, maar haar fameuze stem horen we niet veel: ze heeft weinig tekst, haar hevige emoties komen voornamelijk tot uitdrukking in haar gezicht. Grootmeester Pasolini, die drie jaar eerder een andere klassieke Griekse tragedie verfilmde, Sophocles' Oedipus rex, is in deze adaptatie vooral geïnteresseerd in Freudiaanse en Marxistische implicaties. Pasolini noemde zijn bewerking van Euripides tragedie een versmelting van filosofische bespiegeling en liefdes-intrige: de rationele kant filmde hij in Pisa en de emotionele in het Turkse Goreme-dal.

Bron van Cinema.nl

10*

Meesterlijke verfilming van het griekse drama door Passolini.Maria Callas speelt een grootse rol.Natuur van centraal Turkye geweldig sfeervol voor de film.gebruik van Muziek subliem.

Uiterst vrije en zeer bekende Euripides verfilming van PPP,wat niet wegneemt dat dit werk toch wel behoorlijk weird is,veel vreemder iig dan Edipo Re.Overeenkomsten zijn er genoeg:vooral de bizarre kostumering en de setting in een soort oerlandschap,ic Anatolie.

Wat deze film zo vreemd maakt is het narratieve procédé dat Pasolini wel aan Bresson ontleend lijkt te hebben:de kunst van het weglaten dus.Buitendien:bij de Grieken was het ook gebruikelijk om de catastrofe niet op het toneel te brengen.Dan nog is de voorstelling van de befaamde kindermoord uiterst vervreemdend te noemen,en eigenlijk begreep ik er geen hout van.Niet dat dit elitair zou zijn:een film is pas elitair "wanneer hij zo walgelijk is dat je hem nooit meer wilt zien"en daarom maar 5 sterren geeft .

Opvallend is ook het anti-acteren dat Bressoniaans onnatuurlijk overkomt.Wat moeten wij denken van Callas?PPP was duidelijk platonisch verliefd op de diva , brengt haar uit alle mogelijke hoeken in beeld en weet haar bijna mooi te maken,wel een prestatie op zich.Maar juist van zo'n diva in zo'n rol vewacht je natuurlijk overacting en hysterie,die krijgen we gelukkig niet te zien.

Intellectueeltje Pasolini had voor deze film duidelijk een hele antropologische bibliotheek doorgeploegd,maar wat hij precies wil zeggen blijft een mysterie.Wel lijkt duidelijk te zijn dat Medea staat voor de barbarij/emoties en Jason voor de beschaving/intellect.Vandaar dus ook dat de Colchische scènes in Turkije spelen,de Griekse rond de dom van Pisa.Dit wordt trouwens ook geimpliceerd in de redevoering van Cheiron in het begin.Daarover gesproken:Pasolini had het niet zo briljante idee om de brave centaur ook als zodanig in beeld te brengen,ziet er wat Harryhausen-knullig uit.

Tenslotte de soundtrack:toppunt van vreemdheid,met een prominente rol voor kabuki-muziek,hoe verzin je het.

Bizar. Bevreemdend. Ritualistisch. Bij momenten masochistisch, esthetisch. Traag. Weet Pasolini niet hou hij de mythe moet vertellen, of wil hij niet "juist" doen? Waarom lak aan de traditionele vertelling? Steriel. Irritante overdubbing. Absurde finale. Audiovisueel orgiastisch festijn. Folklore? Emoties? Pasolini heeft lak aan alles. Callas? Argonautenschip als vlot? Griekse cultuur is al teloor gegaan?

Bijblijven: esthetiek / anti-vertelvorm / ? vraagtekens

Visueel magisch, instinctief, ritueel, aards, vaak woordeloos (kunst)spel, gefilmd in een enigszins documentaire stijl, rondom de tragische figuur Medea, met prachtige opnames van het landschap (gefilmd in Italië, Turkije en Syrië). Pasolini giet op een vreemde manier het verleden in het heden en mist ditmaal de passie.

Een van Pasolini's minste, owv de hierboven reeds aangehaalde kritieken: vage, "lege" vertelling die je enkel kan volgen mits voorkennis van de Jason en Medea-mythe. Bovendien moest ik me echt door het eerste halfuur worstelen, en miste ik behoorlijk wat aanknopingspunten om geëngageerd te blijven kijken.
Dit heb ik wel wat vaker bij films van Pasolini, dat bepaalde scènes te vaag overkomen, maar dit wordt vaak gecounterd door een mooie, intrigerende visuele stijl. Op dit vlak vond ik Medea wat minder dan zijn andere films die ik reeds zag.

Wat blijft me bij na het bekijken van de film? Wat menselijke tragiek en een abrupt einde dat je eventjes met een "wtf"-gevoel achterlaat.
Te weinig écht van de film kunnen genieten om hem een hoge notering te kunnen geven. Een standaard 2,5* dus.


2,5*

Pasolini en het gulden vlies

Ik zit ondertussen bijna aan de helft van het oeuvre van Pier Paolo Pasolini en van hetgeen ik nog niet heb gezien leek Medea me de interessantste te zijn. Pasolini die opnieuw een Griekse mythe ging aanpakken, zijn Edipo Re vond ik ook al vrij sterk, en bovendien de enige echte filmrol voor opera diva Maria Callas. Ik vreesde echter voor één probleem en dat was dat mijn kennis van het verhaal van Euripides wel eens te pover kon zijn om de film in zijn geheel te kunnen waarderen.

Dat bleek gelukkig nogal mee te vallen. Medea is een film in de typische eind jaren '60 stijl van Pasolini. Dat betekent weinig dialoog, veel mooie beelden en bij vlagen een ongelooflijk schelle soundtrack. Het staat echter ook meestal garant voor een boeiende filmervaring en dat is hier niet anders. Pasolini deelt de film op in 2 stukken waarvan het eerste segment zich vooral concentreert op Jason en de zoektocht naar het gulden vlies. Hoewel het op zich wel een fascinerend stukje cinema is, kon ik me toch meer vinden in het tweede deel van de film waar het leven Jason en Medea verder wordt uitgewerkt. Pasolini verwacht veel van zijn publiek (alleen al het feit dat hij de dood van prinses Glauce op twee verschillende manieren, de eerste als een soort van visioen en de tweede als de werkelijkheid, toont is al vreemd), maar hij neemt ook nog eens ruimschoots de tijd om het verhaal te vertellen waardoor het geheel nogal traag en vaag overkomt. En toch, ik bleef gefascineerd en daar hebben de prachtige locaties ook wel hun steentje aan bijgedragen.

Helemaal geen idee waarom Pasolini perse Maria Callas in de hoofdrol wou hebben. Ze zingt ook geen enkele noot in heel de film dus voor voor haar zangkwaliteiten deed hij het niet. Zag hij op voorhand dan al in haar wat voor een actrice het zou kunnen zijn? Want je moet toegeven, Callas doet het wel voortreffelijk in de titelrol. Ze imponeert met haar mimiek, haar expressies en straalt een zekere hypnotiserende vibe uit. Voor de rest eigenlijk weinig van de vertrouwde garde van de regisseur. Kleine bijrol voor Massimo Girotti als Creonte, maar vond vooral nieuwkomer Giuseppe Gentile als Jason nog de grootste meerwaarde hebben. Pasolini werkte sowieso wel graag met amateurs, maar Gentile is één van de beste die hij heeft opgediept. Vreemd dat die nadien nooit meer in een film heeft meegespeeld.

Beetje een taaie brok, maar je krijgt er wel wat voor in de plaats. Pasolini's "Mythical Cycle" is vooral de moeite voor de twee Griekse verfilmingen, al is Porcile ook nog wel leuk, en het is vooral het tweede deel waarin Pasolini echt in uitblinkt. Callas en Gentile trekken goed hun plan in de hoofdrollen. Misschien wel aan te raden al eens eerder een verfilming van Medea te hebben gezien.

3,5*

Magische kunstfilm, met unieke decors, kostuums, muziek, cast, sensualiteit, intensiteit... Edipe Re heeft een strakkere verhaallijn, maar is, hoe knap ook, regelmatig wat potsierlijk. Medea is dat bijna nooit, en in die zin misschien sterker. Alleen het begin en het einde vond ik storend afgehaspeld, en niet echt werken...

In navolging van dat andere Griekse epos Edipo Re (Film, 1967) waagt Pasolini zich hier opnieuw aan een Griekse mythe. Medea herbergt ook een duister thema waarbij afwijzing leidt tot kindermoord, moord op de eigen kinderen dan nog wel. Dormi, mi amore klinkt het uit de mond van Medea die meedogenloos en vol wrok haar duister plan ten uitvoer brengt. Prima gebracht trouwens door Maria Callas, haar enige film nota bene las ik ergens.

Ik vond de verhaallijn niet altijd even makkelijk om te volgen, wellicht ook omdat ik het verhaal niet echt kende. Moest ik wellicht Grieks gestudeerd hebben destijds ...

Vond vooral de passages tussen Jason en Medea interessant. En die laatste blinkt echt uit in haar rol. Die doordringende ogen bvb!

Voor de rest vond ik de film langdradig en niet altijd interessant om te volgen. Maar appreciëren doe ik hem wel.

Film die ik in de stille stukken, en dat zijn er met name in het begin nogal wat (de spraakwaterval van de centaur even niet meegerekend), het beste vond. Prehistorische stammen die vage rituelen uitvoeren in fraaie, bizarre uitdossingen op schitterende locaties, onder voorwereldlijke klanken. Het is bijna jammer dat Pasolini daarna toch de wat conventionelere toer op gaat en meer dialogen opvoert. Enige verwarring als een lange scene een visioen blijkt te zijn, waarna dezelfde gebeurtenissen nogmaals de revue passeren. Het einde is behoorlijk rauw.